Boşanma davalarında emsal niteliği taşıyabilecek bir karar Yargıtay’dan geldi. Eşine her gün belirli saatlerde canlı konum göndermesini zorunlu tuttuğu öne sürülen kadın ile evlilik sürecinde yaşanan diğer anlaşmazlıklar mahkemeye taşındı. Tarafların karşılıklı iddiaları tek tek incelenirken, dosya Yargıtay’ın önüne kadar geldi. Yüksek Mahkeme’nin verdiği karar, hem boşanma davalarında “canlı konum” tartışmasına ilişkin değerlendirmesi hem de kusur tespitine yönelik yaklaşımıyla dikkat çekti. Kararın ayrıntıları, benzer durumlarla karşı karşıya kalan binlerce çift için emsal olabilecek nitelikte görülürken, mahkemenin hangi gerekçelerle bu sonuca vardığı da merak konusu oldu.
YARGITAY’DAN CANLI KONUM KARARI
CNN Türk’te yer alan habere göre, kocasına her gün gittiği yerin canlı konumunu attırdı. Karısına geçirdiği ameliyat sonrası kısır muamelesi yaptı. Yargıtay ise her iki tarafın eşit kusurlu sayıldığı bir kararın altına imza attı.
EŞİNDEN CANLI KONUM İSTEYEN KADIN KUSURLU SAYILDI
Yüksek mahkemeye konu olan olay Ankara’da yaşandı. Boşanma davasında koca, eşinin kendisini sürekli kontrol altında tutmak için her akşam saat 19.00 ile 20.00 arasında canlı konum paylaşmasını zorunlu kıldığını iddia etti.
KOCANIN EŞE KISIR MUAMELESİ KUSURLU BULUNDU
Kadın ise geçirdiği ameliyat sonrası eşinin ailesi tarafından istenmeyen gelin ilan edildiğini belirtti. Kendisine kısır muamelesi yapılarak hakaret edildiğini öne sürdü. Ayrıca eşi tarafından bu süreçte ekonomik şiddete maruz kaldığını ifade etti.
Mahkemece iki tarafın da ailelerinin evlilik birliğine yoğun müdahalede bulunduğu tespit edildi. Kadının annesinin evliliği bitirmeye yönelik sözlerinin, kadını tesir altında bıraktığı bildirildi. Kocanın babasının ise oğlunu evlatlıktan reddetmekle tehdit ederek gelinini evden kovması için baskı yaptığı belirlendi.
YARGITAY’DAN ‘EŞİT KUSUR’ KARARI
Eşine canlı konum attıran kadın ile geçirdiği ameliyat sonrası karısına kısır muamelesinde bulunan koca eşit kusurlu sayıldı.
Mahkeme, kadın yararına 20 bin liralık toptan yoksulluk nafakasına hükmetti.
Yargıtay 2. Hukuk Dairesine uzanan süreç sonunda ise Yüksek Mahkeme, verilen kararı hukuka uygun bularak onadı.
‘CANLI KONUM’ TALEBİ BOŞANMA NEDENİ Mİ?
Kararı değerlendiren Hukukçu Kadriye Güçlü Sakarya, eşe sürekli canlı konum paylaşımı dayatılmasının hukuken kusurlu davranış olarak değerlendirilebileceğini söyledi. Mahkemenin de bu yaklaşımı benimsediğini belirten Sakarya, bu tür uygulamaların psikolojik şiddet kapsamında ele alınabileceğine dikkat çekti.
Sakarya, toplumda şiddetin çoğu zaman yalnızca fiziksel boyutuyla değerlendirildiğini belirterek, “Oysa hukukta fiziksel şiddetin yanı sıra psikolojik, ekonomik ve cinsel şiddet de bulunuyor. Evliliklerin büyük bölümü de bu şiddet türlerinden biri nedeniyle sona eriyor.” ifadelerini kullandı.
“SÜREKLİ KONUM İSTEMEK GÜVEN İLİŞKİSİNİN ZEDELENDİĞİNİ GÖSTERİYOR”
Eşin her an nerede olduğunun takip edilmek istenmesinin evlilikteki güven ilişkisinin zayıfladığını gösterdiğini belirten Sakarya, şu değerlendirmeyi yaptı: “Bir kişi eşine güvenmediği için sürekli canlı konum paylaşmasını istiyor, nerede olduğunu kontrol ediyor ve aldatıp aldatmadığını takip etmeye çalışıyorsa, bu durum kişinin hak ve özgürlüklerine müdahale anlamına da geliyor. Aynı zamanda evlilikte olması gereken güven ilişkisinin de ciddi şekilde zarar gördüğünü ortaya koyuyor.”
“KARŞILIKLI RIZA VARSA HUKUKİ SORUN OLUŞMAYABİLİR”
Teknolojinin yaygınlaşmasıyla birlikte çiftlerin birbirlerinin konumunu anlık olarak takip edebildiği uygulamaların da arttığını belirten Sakarya, her olayın aynı şekilde değerlendirilmeyeceğini söyledi.
Eşlerin karşılıklı rızayla birbirlerine konum paylaşmaları halinde bunun hukuki bir sorun oluşturmayacağını ifade eden Sakarya, “Çiftlerin kendi ilişkileri içinde böyle bir dinamiği olabilir. Eğer iki taraf da bunu isteyerek yapıyorsa mahkemeler açısından tek başına bir sorun oluşturmaz.” dedi.
“ZORLA YAPTIRILIYORSA PSİKOLOJİK ŞİDDET KABUL EDİLEBİLİR”
Canlı konum paylaşımının taraflardan biri tarafından zorla dayatılması halinde hukuki durumun değiştiğini vurgulayan Sakarya, bunun evlilik birliğini temelden sarsabilecek davranışlardan biri olduğunu belirtti.
“Bir taraf bunu istemediği halde sürekli konum paylaşmaya zorlanıyorsa, bu nedenle tartışmalar yaşanıyor ve evlilikte ciddi bir güven sorunu ortaya çıkıyorsa artık burada psikolojik şiddetten söz edilebilir. Böyle durumlarda evlilik birliği temelden sarsılmış kabul edilerek boşanma kararı verilebilir.” ifadelerini kullandı.
“YARGITAY KARARI EMSAL NİTELİĞİNDE”
Söz konusu kararın benzer davalar açısından emsal niteliği taşıdığına dikkat çeken Sakarya, Yargıtay’ın daha önce de benzer değerlendirmelerde bulunduğunu belirterek şunları söyledi:
“Bu karar önemli bir emsal. Eğer karşılıklı rıza yoksa ve canlı konum paylaşımı bir baskı aracına dönüşmüşse, bu kusurlu davranış olarak değerlendirilebilir. Böyle durumlarda psikolojik şiddet nedeniyle evlilik birliğinin temelden sarsıldığı kabul edilerek boşanmaya karar verilebilir. Yargıtay da bu yöndeki kararları onamaktadır.”
